Bitwa pod Beresteczkiem 1651

Powstanie kozackie pod wodzą Chmielnickiego rozpoczęło się od katastrofy wojska koronnego w bitwach pod Żółtymi Wodami i Korsuniem. Armia koronna biorąca udział w tych bitwach praktycznie przestała istnieć, zaś hetmani poszli do niewoli.[1] Następnie armia polska źle dowodzona przez trzech regimentarzy doznała klęski pod Piławcami nie mogąc sprostać Kozakom i Tatarom.[2] Po zwycięstwie pod Piławcami…

Dragonia

Dragonia była piechotą przemieszczającą się konno.[1] Formacja ta powstała w drugiej połowie XVI wieku we Francji. Uzbrojenie dragonów stanowiły muszkiet, rapier[2]lub szabla,[3]a w drugiej połowie XVII wieku pika i berdysz.[4] Uzbrojenia ochronnego dragoni nie posiadali. Konie służyły dragoni do przejazdu na pole walki. W czasie bitwy konie pozostawały z dala od pola walki pod strażą…

Reformy wojskowe Władysława IV

Wojnę o ujście Wisły ze Szwecją zakończył sześcioletni rozejm w Starym Targu. Zgodnie z jego postanowieniami porty pruskie z wyjątkiem Pucka, Gdańska, i Królewca otrzymali Szwedzi. Do zdobyczy szwedzkich należy zaliczyć również Inflanty na północ od Dźwiny, oprócz południowo- wschodniej ich części z Dynaburgiem. Malbork, Sztum, Głowę, Żuławę Wielką przejmował  elektor, który oddał Szwedom cześć…

Egzekucja dóbr. Wojska kwarciane

W roku 1512 król wraz z senatem przedłożyli projekt zastąpienia pospolitego ruszenia opłatami pieniężnymi, które pozwalałyby na zaciąg około 3000 wojska.[1] Projekt przewidywał spis majątków ziemskich co dałoby podstawę do stałego opodatkowania szlachty. Niestety szlachta do próby reform skarbowych z lat 1512-1514 odnosiła się wrogo. Szlachta nie chciała by król posiadał zależne tylko od siebie…

Obrona potoczna

W drugiej połowie XV wieku mieszkańcy południowo- wschodnich kresów Rzeczypospolitej zaczęli coraz bardziej odczuwać uciążliwość najazdów tatarskich. Palący stał się problem obrony kraju przed tymi najazdami. Przeżywające kryzys, od czasu wojny trzynastoletniej, pospolite ruszenie nie było w stanie poradzić sobie z obroną kraju. W celu obrony granic przed najazdami tatarskimi utworzono w roku 1479 wojska…

Wojna o Ujście Wisły. Działania wojenne w roku 1629

Z początkiem roku 1629 wojska polskie próbowały odzyskać utraconą Brodnicę. Polacy blokowali twierdzę, chcąc głodem zmusić ją do kapitulacji.[1] Kanclerz szwedzki Axel Oxenstierna wiedział że załoga Brodnicy, jest bliska kapitulacji dlatego by  pomóc oblężonym polecił feldmarszałkowi Hermanowi Wranglowi, aby przebił się do Brodnicy.[2] Feldmarszałek Wrangel pojawił się ze swym wojskiem 27 stycznia 1629 roku pod…

Wojna ze Szwecją o Ujście Wisły. Działania wojenne w roku 1628

6 Lipca 1626 roku Szwedzi wysadzili 14 tysięczny desant w porcie Prus Książęcych Piławie. Szczupły oddział wojskowy ( 340 ludzi ) broniący miasta poddał się bez walki.[1] 10 Lipca po krótkim oporze Szwedzi zajęli Braniewo. Taki sam los spotkał Frombork i Tolkmicko.[2] Kolejnym miastem na drodze skandynawskich najeźdźców był Elbląg. Posiadał on potężne fortyfikacje ale…

Rajtaria

Ojczyzną rajtarii są Niemcy. W Polsce rajtaria pojawiła się w II połowie XVI wieku i była wówczas jazdą ciężkozbrojną.[1]Rajtarzy byli uzbrojeni w rapiery, pistolety i muszkiety. Jako uzbrojenia ochronnego rajtarzy używali kirysu, który z czasem został zastąpiony przez skórzaną kurtkę – kolet.[2] Stało się tak w drugiej połowie XVII wieku. Jednak część jazdy w zachodniej…

Liczebność wojsk Rzeczypospolitej część II

Szwecja w latach trzydziestych XVII wieku liczyła około 2,5 miliona mieszkańców z tego na Szwecję właściwą przypadało nieco ponad 1,5 miliona Reszta zaś przypadała na ziemie etnicznie nie . Niewielka liczba ludności Szwecji nie pozwalała na wystawienie więcej niż 15 tysięcy żołnierzy, zdolności mobilizacyjne epoki nie przekraczały bowiem 1%. W 1623 roku armia liniowa Gustawa…

Liczebność wojsk Rzeczypospolitej w XVII wieku

Wiek XVII to w historii Rzeczypospolitej okres ciągłych wojen. Warto prześledzić jak kształtowała się liczebność wojska w tych latach. Problemem tym zajmowali się wcześniej J. Wimmer,[1] K. Zając[2] oraz R. Sikora[3]. By dobrze zrozumieć zagadnienia związane z liczebnością polskiej kawalerii tego okresu czytelnik powinien wiedzieć że liczba jednostek zwana stawką żołdu nie była równa faktycznej…